MADENİ YAĞ ÜRETİM TESİSİ TEKNİK REHBER

Madeni yağ üretim tesisleri; baz yağların, performans katkı paketlerinin ve özel formülasyonların kontrollü proses adımlarıyla harmanlanarak otomotiv, sanayi ve enerji sektörlerinde kullanılan yağların üretildiği entegre endüstriyel yapılardır. Bu tesisler; yüksek hassasiyetli karıştırma, sıcaklık kontrolü, viskozite yönetimi ve kalite standardizasyonu gerektiren proseslerden oluşur.

Bir madeni yağ üretim tesisinin başarısı; doğru proses tasarımı, uygun ekipman seçimi, otomasyon altyapısı ve kalite kontrol sistemlerinin birlikte çalışmasına bağlıdır. Bu rehber, madeni yağ üretim tesislerinin mühendislik temellerini, ekipman yapılarını, proses akışlarını ve teknik gereksinimlerini ayrıntılı şekilde ele almaktadır.

Madeni Yağ Üretim Tesisi Nedir?

Madeni yağ üretim tesisleri; baz yağların, performans katkı paketlerinin ve özel formülasyonların kontrollü proses adımlarıyla harmanlanarak otomotiv, sanayi ve enerji sektörlerinde kullanılan yağların üretildiği entegre endüstriyel yapılardır. Bu tesisler; yüksek hassasiyetli karıştırma, sıcaklık kontrolü, viskozite yönetimi ve kalite standardizasyonu gerektiren proseslerden oluşur.

Bir madeni yağ üretim tesisinin başarısı; doğru proses tasarımı, uygun ekipman seçimi, otomasyon altyapısı ve kalite kontrol sistemlerinin birlikte çalışmasına bağlıdır. Bu rehber, madeni yağ üretim tesislerinin mühendislik temellerini, ekipman yapılarını, proses akışlarını ve teknik gereksinimlerini ayrıntılı şekilde ele almaktadır.

Madeni Yağ Üretiminde Proses Akışı

Madeni yağ üretim prosesleri belirli adımlar halinde ilerler ve her adım ayrı bir mühendislik kontrolü gerektirir.

Baz Yağ Kabul ve Depolama

Üretimin ilk aşamasında mineral veya sentetik baz yağlar depolama tanklarında tutulur. Bu tanklar genellikle:

• Isıtma ceketli

• Karıştırıcısız

• Seviye ve sıcaklık kontrollü

olarak tasarlanır. Baz yağın viskozitesine bağlı olarak ısıtma sistemi kritik rol oynar.

Katkı Maddesi Yönetimi

Katkı paketleri; deterjanlar, dispersanlar, antioksidanlar, aşınma önleyiciler ve viskozite indeks düzenleyicilerden oluşur. Bu maddeler:

• Hassas dozaj pompaları

• Tartım sistemleri

• Kontrollü transfer hatları

ile üretim hattına alınır.

Karıştırma ve Homojenizasyon

Karıştırma, tesisin en kritik aşamasıdır. Yanlış karıştırma; ürün performansını doğrudan düşürür.

Kullanılan ekipmanlar:

• Yüksek torklu mikser tankları

• Alt girişli veya üstten tahrikli karıştırıcılar

• Düşük kesme ve yüksek kesme opsiyonları

Karıştırma süresi, sıcaklık ve devir hızı reçeteye göre belirlenir.

Isıtma ve Sıcaklık Kontrolü

Madeni yağ üretiminde sıcaklık kontrolü, katkıların baz yağ içinde doğru çözünmesi için gereklidir.
Genellikle kullanılan sistemler:

• Buhar ceketli tanklar

• Termal yağ sistemleri

• Elektrikli rezistanslı ısıtıcılar

Sıcaklık PID kontrollü olarak yönetilir.

Dinlendirme ve Stabilizasyon

Karışım tamamlandıktan sonra ürün belirli süre dinlendirilir. Bu aşama;

• Hava kabarcıklarının çıkması

• Kimyasal stabilizasyon

• Viskozite oturması

için gereklidir.

Filtrasyon

Filtrasyon, ürünün son kaliteyi kazanmasını sağlar.

• Kartuş filtreler

• Torba filtreler

• Yüksek mikron hassasiyetli sistemler

kullanılır.

Ambalajlama ve Dolum

Ürün; varil, IBC veya küçük ambalajlara dolum hatlarıyla aktarılır.

Anahtar Teslim ve Parçalı Kurulum Karşılaştırması

Madeni Yağ Üretim Tesislerinde Kullanılan Ana Ekipmanlar

Karıştırma Tankları

• Paslanmaz çelik veya karbon çelik

• Isıtma ceketli

• ATEX uyumlu tasarım opsiyonları

Stok ve Ara Depolama Tankları

• Baz yağ tankları

• Katkı tankları

• Son ürün tankları

Isıtma Sistemleri

• Buhar kazanları

• Termal yağ üniteleri

Otomasyon ve Kontrol Sistemleri

• PLC kontrollü reçete yönetimi

• SCADA izleme

• Batch raporlama

Mühendislik Tasarım Kriterleri

Mekanik Tasarım

• Tank hacimleri

• Karıştırıcı tork hesapları

• Şaft mukavemeti

• Gövde kalınlığı

Termal Tasarım

• Isı transfer alanları

• Isıtma süresi hesapları

• Enerji verimliliği

Akışkanlar Mekaniği

• Karışım rejimi

• Viskozite değişimleri

• Ölü hacim oluşumunun önlenmesi

Otomasyon ve Reçete Yönetimi

Modern madeni yağ tesisleri, manuel üretimden uzaklaşmıştır.
Otomasyon sistemi şunları kapsar:

• Reçete bazlı üretim

• Otomatik dozajlama

• Üretim izlenebilirliği

• Parti bazlı kalite kayıtları

Bu yapı; ürün standardizasyonunu ve tekrar edilebilir kaliteyi sağlar.

Kalite Kontrol ve Test Süreçleri

Üretim sonrası kalite testleri:

• Viskozite ölçümü

• Yoğunluk

• Akma noktası

• Parlama noktası

• Katkı dağılım homojenliği

Laboratuvar entegrasyonu, tesisin ayrılmaz parçasıdır.

Kalite Kontrol ve Test Süreçleri

Üretim sonrası kalite testleri:

• Viskozite ölçümü

• Yoğunluk

• Akma noktası

• Parlama noktası

• Katkı dağılım homojenliği

Laboratuvar entegrasyonu, tesisin ayrılmaz parçasıdır.

Madeni Yağ Üretim Tesislerinde Güvenlik

• ATEX zon sınıflandırması

• Ex-proof motor ve sensörler

• Yangın söndürme sistemleri

• Statik elektrik önleme

Güvenlik, tesis tasarımının ilk adımında ele alınmalıdır.

Anahtar Teslim Madeni Yağ Üretim Tesisi Yaklaşımı

Anahtar teslim yaklaşımda:

• Proses tasarımı

• Ekipman imalatı

• Montaj

• Otomasyon

• Devreye alma

tek elden yönetilir. Bu yöntem; zaman ve maliyet avantajı sağlar.

En Sık Yapılan Tasarım Hataları

• Yetersiz karıştırıcı seçimi

• Hatalı ısıtma kapasitesi

• Manuel dozajlama

• Filtrasyonun ihmal edilmesi

• Otomasyon eksikliği

Gelecekte Madeni Yağ Tesisleri

• Dijital reçete yönetimi

• Enerji verimli sistemler

• Düşük karbon ayak izi

• Tam izlenebilir üretim

Madeni Yağ Üretim Tesisi Ana Ekipmanları

Madeni Yağ Üretim Tesisi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)