PASLANMAZ TANK TEKNİK REHBERİ
Türkiye’de endüstriyel proseslerin büyük bölümünde paslanmaz çelik tanklar; depolama, karıştırma, ısıl işlem, fermantasyon, reaksiyon, solvent muhafazası ve kimyasal proses yönetimi gibi kritik uygulamalarda kullanılan uzun ömürlü, yüksek dayanımlı ve hijyenik ekipmanlardır. Paslanmaz tanklar; 304L, 316L ve özel alaşımlı çelikler kullanılarak, proses gereksinimlerine uygun olarak değişken cidar kalınlığı, ısıl ceket tasarımı, CIP/SIP temizleme alt yapısı, basınç sınıfları, karıştırıcı opsiyonları ve bağlantı elemanlarıyla üretilir.
Bu rehberde; paslanmaz tankların teknik tasarım esasları, üretim süreçleri, proses tipine göre tank seçimi, kullanım alanları, mühendislik hesapları, kalite kontrol aşamaları ve saha montajı dahil tüm detaylar sunulmaktadır.
Paslanmaz Tank Nedir?
Paslanmaz tank, kimyasal, gıda, ilaç, kozmetik, boya, petrokimya ve su arıtma gibi sektörlerde hammadde veya nihai ürünün güvenli şekilde depolanması, karıştırılması veya proses edilmesi için kullanılan endüstriyel basınçsız ya da basınçlı kap formundaki ekipmandır. Tankın gövdesi, korozyon direnci yüksek olan paslanmaz çelikten üretilir ve işletme koşullarına göre tasarlanır.
Paslanmaz tankların temel bileşenleri:
Tank gövdesi
Üst ve alt torisferik/konik bombe
Takviyeler
Flanş ve bağlantı nozulları
Karıştırıcı kolonları (varsa)
Isıtma/soğutma ceketi
CIP sprey ball temizleme sistemi
Seviye, basınç ve sıcaklık sensör girişleri
Paslanmaz Tank Çeşitleri
Paslanmaz tanklar, kullanım senaryosuna göre farklı mühendislik standartlarında üretilir.
Depolama Tankları
Sıvı, kimyasal, gıda hammaddesi ve yarı mamullerin güvenli depolanması için tasarlanır. Genellikle atmosferik basınç altında çalışır.
Karıştırıcılı Proses Tankları
Boya, kimya, gıda, kozmetik ve reçine üretiminde kullanılan, karıştırıcı ve serpantin/ceket içeren tanklardır. Tork, devir, çapa yüksekliği ve viskoziteye göre tasarlanır.
Basınçlı Tanklar
0,5 bar üzeri basınç ile çalışan ve PED 2014/68/EU, AD2000-Merkblatt gibi standartlara göre üretilir.
Isıtma/Soğutma Ceketli Tanklar
Proses sürecinde ısı transferinin gerekli olduğu uygulamalarda, buhar/yağ/su dolaşımlı ceket kullanılır.
Silindirik – Konik – Silo Tipi Tanklar
Büyük hacimli depolama veya yerçekimi boşaltma gerektiren uygulamalarda kullanılır.
Paslanmaz Tank İmalatı
Paslanmaz tank üretimi, hassas tolerans kontrolü gerektiren çok adımlı bir mühendislik sürecidir.
Malzeme Seçimi
304 / 304L → Gıda ve düşük korozyon kimyasalları
316 / 316L → Asidik, solventli ve agresif ortamlara karşı yüksek direnç
Duplex / Super Duplex → Yüksek basınç ve klorürlü ortamlarda
CAD / CAE Tasarımı
SolidWorks, ANSYS veya benzeri yazılımlar ile:
Bombe formu
Gövde et kalınlığı
Takviye hesapları
Nozul konumları
Karıştırıcı yük analizi
Termal yük
Basınç testi simülasyonları
hesaplanır.
Kaynak Prosesleri
TIG, MIG, Argon, Orbital kaynak
İç yüzeyde pürüzlülük Ra ≤ 0.8 µm’e kadar polisaj
Kaynak sonrası pasivasyon (HNO3 bazlı)
Kalite Kontrol
Hidrostatik test
Penetrant testi
Radyografik kaynak testi
Basınç dayanım analizi
Ceket sızdırmazlık testi
Yüzey pürüzlülük ölçümü
Paslanmaz Tank Tasarım Parametreleri
Aşağıdaki parametreler, bir tankın proses için doğru seçilmesini sağlar.
Temel Tasarım Değişkenleri
Hacim: 100 L – 250.000 L
Et kalınlığı: 2 mm – 20 mm
Çalışma sıcaklığı: -20°C / + 250°C
Çalışma basıncı: Atmosferik / 20 bar
Malzeme sınıfı: 304 / 316L / Duplex
Mekanik Tasarım Tablosu
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Malzeme | 304 / 316L |
| Et Kalınlığı | 2 – 20 mm |
| Çalışma Basıncı | 0 – 20 bar |
| Test Basıncı | Çalışma basıncı × 1.5 |
| Yüzey Pürüzlülüğü | Ra 0.4 – 1.2 µm |
| Ceket Tipi | Yarı Boru / Tam Ceket |
| Karıştırıcı Opsiyonu | Propeller, Anchor, Helix |
| Sızdırmazlık | PTFE / EPDM / Viton |
