ATIK YAĞ DEPOLAMA TANKI TEKNİK REHBERİ

Endüstriyel tesislerde oluşan atık yağların güvenli, çevre mevzuatına uygun ve proses güvenliği sağlayacak şekilde depolanması, modern sanayi tesislerinin kritik altyapı gereksinimlerinden biridir. Atık yağ depolama tankları; motor yağları, hidrolik yağlar, türbin yağları, proses yağları, kızartma yağları ve kimyasal bazlı yağ atıklarının geçici veya uzun süreli muhafazası için tasarlanan özel mühendislik ekipmanlarıdır.

Bu tanklar yalnızca bir sıvı deposu değil; çevre koruma, yangın güvenliği, iş sağlığı, lojistik planlama ve yasal uyumluluk bileşenlerinin tamamını kapsayan bir sistemdir. Rhino Tank, paslanmaz ve karbon çelik tank üretiminde sahip olduğu mühendislik altyapısını atık yağ depolama sistemlerine uygulayarak hem çevre güvenliği hem de operasyonel sürdürülebilirlik sağlayan çözümler üretmektedir.

Atık Yağ Nedir ve Neden Özel Tanklarda Depolanmalıdır

Atık yağ; kullanım ömrünü tamamlamış, fiziksel ve kimyasal özellikleri bozulmuş, çevreye bırakıldığında toprak, su ve hava kirliliğine yol açabilecek yağlardır. Bu yağlar şunları içerir:

• Motor ve makine yağları

• Hidrolik sistem yağları

• Türbin ve kompresör yağları

• Isı transfer yağları

• Gıda ve kızartma yağları

• Kimyasal proses yağları

Bu maddeler ağır metal, toksik bileşik ve yanıcı özellik taşıyabildiği için sızdırmaz, yangına dayanıklı, korozyona dirençli ve yasal yönetmeliklere uygun tanklarda depolanmalıdır.

Atık Yağ Depolama Tankı Nedir

Atık yağ depolama tankı; atık yağların güvenli biçimde toplanması, geçici olarak muhafaza edilmesi ve lisanslı geri kazanım veya bertaraf tesislerine sevk edilene kadar çevresel risk oluşturmadan saklanması için tasarlanmış endüstriyel tanklardır.

Bu tanklar;

• Sızdırmaz gövde

• Aşırı dolum koruması

• Havalandırma sistemleri

• Yangın önleme ekipmanları

• Kimyasal uyumlu iç yüzey

• Seviye ve sıcaklık izleme sistemleri

ile donatılır.

Atık Yağ Tanklarında Kullanılan Malzemeler

Paslanmaz Çelik

Kimyasal stabilitesi yüksek, korozyona dayanıklı, uzun ömürlü. Özellikle solventli veya agresif yağlar için idealdir.

Karbon Çelik

Standart mineral yağlar için uygundur. İç yüzey kaplamaları ile desteklenir.

Özel Kaplamalar

Epoksi, fenolik veya poliüretan kaplamalar yağın çeliğe zarar vermesini önler.

Atık Yağ Depolama Tankı Tasarım Kriterleri

Mekanik Dayanım

Tanklar statik ve dinamik yükleri karşılayacak şekilde hesaplanır. EN 12285, API 650 veya EN 13445 standartları uygulanır.

Kimyasal Uyumluluk

Yağın içeriğine göre çelik ve kaplama seçilir. Asidik veya solventli yağlar için 316L tercih edilir.

Yangın Güvenliği

Parlayıcı yağlar için patlama diskleri, alev tutucular, topraklama ve ex-proof havalandırma gerekir.

Sızdırmazlık

Kaynak dikişleri penetrant test, hidrostatik test ve vakum testlerinden geçirilir.

İkincil Sızdırma Havuzu

Çevre mevzuatına göre tank altında beton veya çelik havuz bulunmalıdır.

Atık Yağ Tankı Türleri

• Yer üstü atık yağ tankları

• Yer altı atık yağ tankları

• Mobil atık yağ tankları

• ADR uyumlu taşıma tankları

• ISO konteyner atık yağ tankları

Atık Yağ Depolama Tanklarının Kullanım Alanları

• Sanayi tesisleri

• Otomotiv servisleri

• Enerji santralleri

• Gemi bakım tersaneleri

• Gıda üretim tesisleri

• Kimya fabrikaları

• Geri dönüşüm tesisleri

Atık Yağ Depolama Sürecinde Mühendislik Kontrolleri

• Günlük seviye takibi

• Su ve tortu ayrımı

• Filtrasyon ve tortu çökeltme

• Tank içi gaz kontrolü

• Koku ve buhar yönetimi

Çevre ve Mevzuat Uyumları

Türkiye’de atık yağ depolama;

• Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği

• Çevre Kanunu

• Tehlikeli Atık Taşıma Yönetmeliği

• ADR taşımacılık hükümleri

ile düzenlenir. Tankların sızdırmaz, etiketli, güvenlik ekipmanlı olması zorunludur.

Atık Yağ Tanklarında Rhino Tank Mühendislik Yaklaşımı

Rhino Tank; proses tankı üretiminde kullanılan kaynak teknolojisi, yüzey işleme, statik analiz ve kalite kontrol metodolojilerini atık yağ depolama sistemlerine uygular. Böylece yalnızca bir depolama kabı değil, çevre güvenliği sağlayan mühendislik ürünü ortaya çıkar.

En Sık Yapılan Hatalar

• Plastik veya uygunsuz tank kullanımı

• Topraklama yapılmaması

• Sızdırma havuzu olmaması

• Yanlış malzeme seçimi

• Havalandırma eksikliği

• Yangın önlemlerinin yokluğu

Atık Yağ Depolama Sistemlerinde Operasyonel Mühendislik

Atık yağ tankı yalnızca bir depolama ekipmanı değil, tesisin çevre yönetim sisteminin aktif bir bileşenidir. Tankın tasarımı kadar işletme, boşaltma, transfer ve izleme altyapısı da mühendislik kapsamında değerlendirilmelidir. Rhino Tank tarafından tasarlanan sistemlerde atık yağ tankı; pompalama, filtrasyon, seviye izleme ve transfer sistemleri ile birlikte bir bütün olarak ele alınır.

Tank içerisinde biriken yağ zamanla faz ayrışması gösterebilir. Ağır partiküller ve su fazı tankın alt kısmında çökerken, üst faz daha hafif yağ bileşenlerinden oluşur. Bu durumun yönetilebilmesi için tank taban eğimi, drenaj noktası ve çökeltme haznesi mühendislik aşamasında hesaplanır.

Atık Yağ Transfer Sistemleri

Atık yağın tesisten toplanması ve lisanslı geri kazanım tesisine sevki sırasında kullanılan transfer sistemleri de çevresel risk yönetiminin parçasıdır.

Pompa Seçimi

• Dişli pompalar (yüksek viskozite)

• Vidalı pompalar (düşük shear gereksinimi)

• Pnömatik diyafram pompalar (kimyasal güvenlik)

Pompa debisi, yağın viskozitesine ve transfer mesafesine göre hesaplanır. Yanlış pompa seçimi hem enerji kaybına hem de sızıntı riskine yol açar.

Borulama

Atık yağ transfer hatları genellikle karbon çelik veya paslanmaz çelik boru ile kurulur. Boru iç yüzeyi, tortu tutmayacak şekilde pürüzsüz seçilir.

Buhar ve Gaz Yönetimi

Atık yağlar, özellikle sıcak ortamda uçucu organik bileşikler (VOC) yayabilir. Bu gazların birikmesi patlama ve koku riskine neden olur. Bu nedenle tanklarda aşağıdaki sistemler kullanılır:

• Aktif karbon filtreli havalandırma

• Alev tutucu bacalar

• Vakum basınç valfleri

• Gaz izleme sensörleri

Rhino Tank tarafından tasarlanan sistemlerde havalandırma kapasitesi tank hacmi, sıcaklık ve yağ türüne göre hesaplanır.

İleri Seviye Sızdırmazlık Teknolojileri

Atık yağ tanklarında sızıntı riski yalnızca çevresel değil aynı zamanda hukuki bir risktir. Bu nedenle gelişmiş sızdırmazlık sistemleri kullanılır:

• Çift cidarlı tank tasarımı

• Kaçak izleme sensörleri

• Alarm ve otomatik kapatma sistemleri

• Betonarme ikincil havuz entegrasyonu

Bu sistemler sayesinde tankın en küçük kaçakları bile anında tespit edilir.

İleri Seviye Sızdırmazlık Teknolojileri

Atık yağ tanklarında sızıntı riski yalnızca çevresel değil aynı zamanda hukuki bir risktir. Bu nedenle gelişmiş sızdırmazlık sistemleri kullanılır:

• Çift cidarlı tank tasarımı

• Kaçak izleme sensörleri

• Alarm ve otomatik kapatma sistemleri

• Betonarme ikincil havuz entegrasyonu

Bu sistemler sayesinde tankın en küçük kaçakları bile anında tespit edilir.

Endüstriyel Tesislerde Atık Yağ Yönetim Entegrasyonu

Modern tesislerde atık yağ tankı, çevre yönetim sistemine (EMS) ve üretim otomasyonuna entegre edilir.

İzlenen Parametreler

• Tank seviyesi

• Sıcaklık

• Gaz basıncı

• Transfer miktarı

• Dolum zamanı

Bu veriler PLC veya SCADA sistemine aktarılır ve çevre raporlamasında kullanılır.

Atık Yağ Depolama Tanklarının Geri Dönüşüm Sürecindeki Rolü

Atık yağların geri kazanımı için ilk adım doğru depolamadır. Uygun tank kullanılmadığında:

• Su ve yağ karışır

• Tortu artar

• Rejenerasyon maliyeti yükselir

• Ürün kalitesi düşer

Rhino Tank çözümleri, atık yağın geri kazanım tesisine mümkün olan en temiz ve stabil şekilde ulaşmasını hedefler.

Atık Yağ Depolama Sistemlerinde Risk Analizi

Mühendislik yaklaşımında risk analizi zorunludur. Aşağıdaki riskler değerlendirilir:

• Yangın riski

• Kimyasal reaksiyon riski

• Sızıntı riski

• Patlama riski

• Çevre kirliliği riski

Her risk için önleyici tasarım unsurları entegre edilir.

Endüstriyel Uygulama Senaryoları

Atık yağ depolama tankları şu tesislerde farklı mühendislik konfigürasyonlarıyla kullanılır:

• Otomotiv üretim hatları

• Metal işleme tesisleri

• Enerji santralleri

• Gemi bakım tersaneleri

• Kimya fabrikaları

• Plastik ve polimer üretim tesisleri

Her tesis tipi farklı yağ türleri ve hacimler üretir. Bu nedenle tank kapasitesi ve donanımı projeye özel belirlenir.

Neden Mühendislik Tasarımlı Atık Yağ Tankı Kullanılmalıdır

Plastik veya basit metal tanklar, atık yağ için ciddi çevre ve güvenlik riskleri oluşturur. Mühendislik hesaplarıyla tasarlanan tanklar:

• Yasal uyum sağlar

• Yangın riskini minimize eder

• Çevre kirliliğini önler

• Uzun ömürlüdür

• Geri kazanım kalitesini artırır

Bu nedenle atık yağ depolaması yalnızca bir depo değil, bir çevre güvenliği altyapısı olarak değerlendirilmelidir.

Atık Yağ Depolama Tankı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)