DEPOLAMA TANKLARI TEKNİK REHBERİ

Endüstriyel tesislerde depolama tankları, yalnızca bir sıvı veya hammadde saklama ünitesi değildir. Depolama tankları, proses sürekliliğini, ürün güvenliğini, iş güvenliğini ve üretim verimliliğini doğrudan etkileyen kritik ekipmanlardır. Yanlış tasarlanmış bir tank, bir tesisin tüm üretim hattını riske atabilir. Bu nedenle modern endüstriyel tesislerde depolama tankları, mühendislik hesaplarına, uluslararası standartlara ve proses gerekliliklerine göre özel olarak tasarlanır.

Rhino Tank, paslanmaz çelik ve özel alaşımlardan üretilen depolama tankları ile kimya, gıda, ilaç, petrokimya ve enerji sektörlerine mühendislik odaklı çözümler sunar. Depolama tankları sadece bir ürün değil, bir proses bileşeni olarak ele alınır. Bu yaklaşım, Rhino Tank’ı sıradan tank üreticilerinden ayırır.

Depolama tankları; ham madde, yarı mamul, bitmiş ürün, solvent, asit, baz, su, kimyasal, gaz veya kriyojenik akışkan gibi çok farklı ortamların güvenli şekilde muhafaza edilmesi için kullanılır. Bu tanklar basınçsız, düşük basınçlı veya yüksek basınçlı olabilir. İçerisinde depolanan maddenin sıcaklığı, kimyasal yapısı, viskozitesi ve reaktivitesi tasarımın temel girdileridir.

Depolama Tankları Nedir

Depolama tankları, belirli bir hacimde sıvı, gaz veya kimyasal maddelerin kontrollü şekilde saklanmasını sağlayan endüstriyel ekipmanlardır. Bu tanklar üretim hatlarının kalbi olarak kabul edilir. Çünkü prosesin her aşamasında akışkanlar bu tanklarda bekler, karışır veya reaktöre beslenir.

Depolama tankları yalnızca statik kaplar değildir. Birçok sistemde bu tanklar ısıtılır, soğutulur, karıştırılır veya basınçlandırılır. Bu nedenle tank tasarımı yalnızca mekanik dayanımı değil, proses performansını da kapsar.

Endüstride kullanılan depolama tankları genellikle şu kategorilere ayrılır:

• Atmosferik depolama tankları

• Düşük basınçlı tanklar

• Yüksek basınçlı tanklar

• Kriyojenik depolama tankları

• Hijyenik proses tankları

Her kategori, farklı mühendislik standartları ve güvenlik hesapları gerektirir.

Depolama Tanklarının Endüstrideki Rolü

Bir üretim tesisinde depolama tankları, tedarik zinciri ile üretim hattı arasında tampon görevi görür. Ham madde tankları üretim hattına sürekli besleme sağlar. Ürün tankları ise üretim sonrası dolum ve sevkiyat süreçlerini düzenler.

Kimya tesislerinde solvent ve reaktif tankları, reaksiyon güvenliğini belirler. Gıda tesislerinde depolama tankları ürün hijyenini ve raf ömrünü doğrudan etkiler. Petrokimya tesislerinde tank sistemleri çevresel güvenliğin ana unsuru olarak kabul edilir.

Yanlış tasarlanmış bir tank; ürün kaybına, sızıntılara, yangın risklerine ve çevresel cezalara yol açabilir. Bu nedenle modern tesislerde tank seçimi mühendislik disiplini ile yapılır.

Depolama Tankları Hangi Malzemelerden Üretilir

Depolama tanklarında kullanılan malzeme, depolanacak ürünün kimyasal yapısına göre belirlenir. En yaygın kullanılan malzeme paslanmaz çeliktir. Paslanmaz çelik, korozyon direnci, mekanik dayanımı ve hijyenik yapısı nedeniyle endüstriyel tank üretiminde standart haline gelmiştir.

Rhino Tank tarafından üretilen depolama tanklarında yaygın olarak kullanılan malzemeler:

• AISI 304 paslanmaz çelik

• AISI 316 ve 316L paslanmaz çelik

• Duplex ve Super Duplex çelikler

• Karbon çelik

• Alüminyum alaşımlar

• Nikel bazlı özel alaşımlar

AISI 316L, özellikle kimyasal ve farmasötik uygulamalarda tercih edilir. Düşük karbon içeriği sayesinde kaynak bölgelerinde korozyon riski düşer. Asidik ve klorürlü ortamlarda uzun ömür sağlar.

Depolama Tankı Tasarım Kriterleri

Bir depolama tankı tasarlanırken yalnızca hacim hesabı yapılmaz. Tasarım sürecinde çok sayıda mühendislik parametresi değerlendirilir.

Başlıca tasarım kriterleri şunlardır:

• Depolanan akışkanın yoğunluğu

• Kimyasal yapısı ve pH değeri

• Çalışma sıcaklığı

• Çalışma basıncı

• Ortam sıcaklığı

• Rüzgar ve deprem yükleri

• Tankın dikey veya yatay konumu

• İzolasyon gereksinimi

• Karıştırma veya ısıtma ihtiyacı

Bu parametreler doğrultusunda tank cidar kalınlığı, kaynak tipi, flanşlar, menholler ve destek ayakları hesaplanır.

Rhino Tank mühendisleri, ASME, EN ve PED standartlarına göre mekanik hesaplamalar yaparak tankları tasarlar.

Dikey ve Yatay Depolama Tankları

Depolama tankları kullanım alanına göre dikey veya yatay olarak üretilir.

Dikey tanklar genellikle büyük hacimler için tercih edilir. Zeminde daha az alan kaplar ve yüksek hacimli depolamaya olanak sağlar.

Yatay tanklar ise taşınabilirlik ve düşük yükseklik gereksinimi olan tesislerde kullanılır. Tanker sistemleri genellikle yatay tank tasarımına dayanır.

Her iki tasarımda da mekanik stabilite, taşıyıcı ayaklar ve rüzgar yükleri dikkate alınır.

Basınçlı ve Basınçsız Depolama Tankları

Basınçsız tanklar atmosfer basıncında çalışır. Su, kimyasal çözeltiler ve bazı yağlar bu tanklarda saklanır.

Basınçlı tanklar ise gazlar, uçucu kimyasallar ve proses hatları için kullanılır. Bu tanklar basınçlı kap yönetmeliklerine tabidir. PED ve ASME standartlarına göre sertifikalandırılır.

Basınçlı tankların tasarımında emniyet ventilleri, patlama diskleri ve basınç sensörleri bulunur.

Kriyojenik Depolama Tankları

Cryogenic depolama tankları, çok düşük sıcaklıklarda çalışan özel tanklardır. LNG, sıvı oksijen, azot ve hidrojen gibi akışkanlar bu tanklarda saklanır.

Bu tanklar çift cidarlı ve vakum izolasyonlu olarak üretilir. Isı girişini minimuma indirir. Rhino Tank, kriyojenik tank üretiminde özel kaynak ve izolasyon teknolojileri kullanır.

Hijyenik Depolama Tankları

Gıda ve ilaç sektöründe kullanılan depolama tankları hijyenik tasarıma sahip olmalıdır. İç yüzeyler pürüzsüzdür. CIP ve SIP sistemlerine uyumludur.

Kaynak dikişleri taşlanır ve parlatılır. Mikrobiyal oluşum engellenir.

Depolama Tanklarında Kullanılan Standartlar

Endüstriyel depolama tankları, uluslararası standartlara göre üretilir. Rhino Tank projelerinde aşağıdaki standartlar esas alınır:

• ASME Section VIII

• EN 13445

• PED 2014/68/EU

• API 650

• ISO 9001 kalite yönetimi

• ISO 3834 kaynak kalite standardı

Bu standartlar, tankın güvenli, dayanıklı ve yasal olarak kullanılabilir olmasını sağlar.

Rhino Tank Depolama Tankı Üretim Süreci

Rhino Tank üretim süreci mühendislik ile başlar. Önce proses analizi yapılır. Daha sonra mekanik tasarım oluşturulur. Malzeme seçimi, kaynak prosedürleri ve test planı belirlenir.

Üretim aşamaları:

• Kesim ve şekillendirme

• Kaynak işlemleri

• NDT testleri

• Hidrostatik test

• Yüzey işlemleri

• Montaj ve sevkiyat

Her tank, teslim edilmeden önce basınç ve sızdırmazlık testlerinden geçer.

Depolama Tankı Malzeme Karşılaştırması

Depolama Tanklarında Termal Tasarım ve Isı Yönetimi

Depolama tanklarının performansı yalnızca mekanik dayanım ile sınırlı değildir. Birçok endüstriyel uygulamada sıcaklık kontrolü, ürün kalitesi ve proses güvenliği açısından kritik öneme sahiptir. Özellikle kimyasal reaksiyonlar, viskoz sıvılar ve kriyojenik maddeler söz konusu olduğunda tank içindeki sıcaklık değişimleri doğrudan ürün özelliklerini etkiler.

Rhino Tank tarafından tasarlanan depolama tankları, termal analizler dikkate alınarak üretilir. Isı transferi hesapları, tank cidarı boyunca oluşan sıcaklık gradyanlarını ve genleşme farklarını belirler. Bu hesaplar, kaynak bölgelerinde oluşabilecek gerilmelerin önüne geçilmesini sağlar.

Isı kontrollü depolama tanklarında genellikle ceketli tasarım veya serpantinli sistemler kullanılır. Bu sistemler sayesinde tank içerisindeki akışkan ısıtılabilir veya soğutulabilir. Özellikle yüksek viskoziteli kimyasalların akışkanlığını korumak için ısıtmalı tanklar tercih edilir.

Ceketli ve Serpantinli Depolama Tankları

Ceketli depolama tankları, tankın dış yüzeyine yerleştirilen ikinci bir cidar ile çalışır. Bu cidar arasından sıcak su, buhar veya soğutma sıvısı geçirilerek tank içindeki ürünün sıcaklığı kontrol edilir. Bu yapı, homojen ısı dağılımı sağlar ve lokal aşırı ısınmaları önler.

Serpantinli tanklarda ise tankın içine veya dışına yerleştirilen boru hatları ile ısı transferi sağlanır. Bu sistem, daha kompakt çözümler için tercih edilir. Rhino Tank mühendisleri, proses gereksinimine göre ceketli veya serpantinli çözümleri hesaplamalı olarak belirler.

Depolama Tanklarında Akışkan Dinamiği

Depolama tankları çoğu zaman pasif ekipman gibi düşünülür. Oysa tank içindeki akışkanın hareketi, çökelme, faz ayrımı ve sıcaklık dağılımı üzerinde doğrudan etkilidir. Özellikle uzun süreli depolamada yoğunluk farkları nedeniyle tabakalaşma oluşabilir.

Bu nedenle birçok depolama tankı, karıştırıcı sistemleri ile donatılır. Yavaş devirli karıştırıcılar, ürünün homojenliğini korur. Bu özellik, özellikle kimyasal çözeltiler ve gıda ürünleri için kritiktir.

Rhino Tank, depolama tanklarını mikser ve karıştırıcı sistemleri ile entegre edebilen nadir üreticilerden biridir. Bu sayede tank yalnızca bir saklama ünitesi değil, aktif bir proses bileşeni haline gelir.

Depolama Tankı Tipleri

Depolama Tankları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)